wtorek, 26 listopada 2013

Warzywa, owoce i mleko w diecie dziecka


Zrównoważone  i urozmaicone posiłki są podstawą zachowania zdrowia i dobrej formy w każdym wieku. Jednak prawidłowe odżywianie jest szczególnie ważne w przypadku dzieci, ze względu na zwiększone zapotrzebowanie młodego organizmu na składniki odżywcze, witaminy i minerały, w okresie intensywnego rozwoju fizycznego i umysłowego.

Warzywa stanowią główne źródło witaminy C i prowitaminy A, pokrywają połowę dziennego zapotrzebowania na błonnik, który zapewnia prawidłowy proces trawienia, pokrywając w znacznym stopniu zapotrzebowanie organizmu na witaminę B9, niezbędną w procesach odnowy komórkowej i wzrostu. Ponadto warzywa dostarczają cennych antyutleniaczy, które chronią tkanki przed starzeniem i zwalczają niektóre choroby. Owoce i warzywa są również źródłem witamin, kwasów organicznych i substancji mineralnych. Wzmacniają odporność organizmu, mają wpływ na nasze dobre samopoczucie. 


Spośród składników mineralnych w warzywach i owocach dominują składniki zasadotwórcze (potas, wapń). Stwierdza się, że są głównym źródłem potasu, który jest niezbędny do prawidłowej pracy serca. Większe straty potasu mogą powodować nie tylko zaburzenia akcji serca, ale także zaburzenia układu nerwowego. Witamina C zawarta w warzywach i owocach nie jest magazynowana w organizmie, dlatego powinniśmy ją dostarczać codziennie i to w dużych ilościach. W warzywach i owocach znajdują się również witaminy z grupy B oraz kwas foliowy niezbędny do prawidłowego wytwarzania krwinek czerwonych. Warzywa i owoce są bardziej wartościowe pod względem odżywczym, gdy spożywamy je na surowo. Zapobiegamy w ten sposób stracie witamin, które nie są odporne na temperaturę, np. witamina C. Witaminy i składniki mineralne w warzywach mogą ulec „wymywaniu” z warzyw podczas gotowania w wodzie, dlatego korzystniejsze jest gotowanie na parze lub spożywanie łącznie z wywarem w postaci zup warzywnych.

Aby jak najlepiej wykorzystać korzystne właściwości warzyw i owoców, należy stosować poniższe zalecenia w praktyce :
  • warzywa i owoce powinny być dodawane do każdego posiłku; najlepiej spożywać je w  postaci surowej, zimą mogą być mrożonki;
  • ze względu na małą trwałość witaminy C warzywa i owoce powinny być rozdrabniane bezpośrednio przed spożyciem;
  • warzywa i owoce można krótko gotować, najlepiej w małej ilości wody i spożywać   bezpośrednio po ugotowaniu;
  • wywary z warzyw mogą być wykorzystywane do sporządzania zup i sosów.


Równie ważnym elementem naszej diety, a szczególnie diety dzieci jest mleko i jego przetwory. Już od wieków mleko jest podstawą diety człowieka, Zawiera odżywcze białko, wapń będący głównym budulcem kości i zębów, potas, magnez, fosfor, cynk oraz wiele witamin. Mleko jest najlepiej przyswajalnym, najłatwiejszym i najbardziej dostępnym źródłem wapnia, ale również zawiera wysokowartościowe białka, o wiele bardziej przyswajalne niż białka roślinne, łatwo przyswajalne tłuszcze, witaminy: A, B2, D, E, K oraz ważne związki mineralne. Przyswajanie niewystarczającej ilości wapnia w dzieciństwie powoduje w wieku dojrzałym między innymi zwiększoną podatność na choroby kości, szczególnie osteoporozę. Wapń uczestniczy w zachowaniu prawidłowego ciśnienia krwi, dzięki czemu zapobiega nadciśnieniu tętniczemu. W związku z tym zaleca się codzienne spożywanie minimum dwóch szklanek mleka oraz jego przetworów. Należy pić mleko nie tylko na śniadanie, ale także w ciągu dnia jako napój gaszący pragnienie. Obowiązkiem każdego z nas jest udział w kształtowaniu świadomości dobrych nawyków żywieniowych i zdrowia naszych dzieci

Opracowała:
Małgorzata Pollok-Studnik